Basit Makamlar – Buselik Makamı

Basit makamlar arasındaki ikinci makamımız olan Buselik makamı nedir? Buselik makamı özellikleri nelerdir? Buselik makamı şarkılar hangileridir?

Basit Makamlar – Çargah Makamı yazımızdan sonra 13 adet basit makamdan bir tanesi olan Buselik makamını, özelliklerini, seyrini ve eserlerini detaylarıyla işleyelim.

Buselik Makamı Özellikleri

• Durak: Dügah perdesidir.
• Seyir: İnici-Çıkıcıdır. (Güçlü civarından seyre başlanır ve dizinin seslerinde dolaşılarak durak perdesinde karar verilir.)
• Dizi: Yerinde bir Buselik beşlisine, Hüseyni perdesi üzerinde Kürdi ya da Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle oluşur. Batı müziğinde La minör tonuna karşılık gelmektedir. NOT: Makam dizilerinin dörtlü ve beşlilerin birleşmesinden meydana geldiğinden Türk Müziği Nazariyatına Giriş yazımızda bahsetmiştik. Bu noktada dikkat çekmek istediğimiz kısım, dizilerin alt tarafında bulunan dörtlü ya da beşlilerin sesleri hiçbir zaman değişmez. Ancak üst kısımda bulunan dörtlü ve beşliler makamın yapısına göre değişiklik gösterebilmektedir.
• Güçlü: Beşli ve dörtlünün birleştiği yer olan Hüseyni perdesidir.
• Yeden: Nim Zirgüle perdesi (Sol#)
• Donanım: Hüseyni perdesi üzerine Kürdi dizisi eklenerek oluşturulduğunda makam arıza ses almamaktadır. Ancak Hicaz dörtlüsü eklenirse Sol bakiyye diyez alır. (NOT: Notası yazılırken donanıma arıza konulmaz, gerekli işaretler eserin içinde belirtilir.)

Buselik Makamı Seyri

Buselik beşlisinin seslerinden seyre başlanır. Dizinin seslerinde dolaştıktan sonra Hüseyni perdesinde asma kalış yapılır. (Çargah makamının yapısına çok benzeyen bu makam, kısa olarak Çargah perdesi üzerinde Nikriz dizisi meydana getirir) Dizinin diğer seslerinde gezinilerek Dügah perdesinde, genellikle yeden ses vurgulanarak karar verilir.

Buselik makamı, tıpkı çargah makamı gibi hiçbir arıza almaz. Çargah makamından farklı olduğu nokta, karar perdelerinin farklı olması ve üstte bulunan dörtlü kalıbın farklı perdelerle icra edilmesidir. Çoğu zaman Buselik makamı icra edilirken Çargah makamına geçki yapılır.

Buselik Makamında Şarkılar

• Fikrimden Geceler
• Geçti Bahar
• Bir Sitemin Zehriyle
• Bana Bir Aşk Masalından
• Boş Kalbimi Bir Hatıranın
• Ömrümün Güzel Çağı
• Iğdır’ın Al Alması
• Aman Cânâ Beni Şâd Et
• Güle sor bülbüle sor halimi hicranımı dinle
• Bir akşam son defa seni görmeden
• Lâleler Her Yıl Açar